Gaffar Kimdir ?

Hrant Dink’in kaleminden Deli Gaffar :

gaffar

Bugün de öyle midir bilemiyorum ama, bir zamanlar Anadolu dendi mi, mahallesi delisiz bir yöre düşünülmezdi. Anadolu kültüründe her kasabanın, her köyün, neredeyse her mahallenin muhakkak bir delisi vardı. Tıpkı bizim Malatya’nın “Deli Gaffar”ı gibi. Eski tren yolu çevresine yayılmış, Çavuşoğlu ile Salköprü mahallelerinin ortak delisiydi o… Esnafın eğlencesi… Kadınların zararsız belalısı… Çocuklara gelince, şöyle söyleyeyim… iyinin dostu, kötünün de canavarıydı Gaffar… Taşlayanı taşlar, oynaşanla akranlaşırdı.

Bugün orta ve eski kuşak Malatyalılara, “Nasıl bilirdiniz Gaffar’ı” diye sorduğunuzda, eminim hepsi de, aynı sevecen hasretle anımsar onu. En başta da Gaffar’ın o “herbirşeyi ortada” halini tabi. “Esnafın eğlencesiydi” demiştim ya, boşa etmedim o lafı. Bakın o zamanın çarşı esnafı, sanki marifetmiş gibi, nasıl ballandıra ballandıra anlatır Gaffar’ı. “Garibanı alır önce bir güzel giydirirdik. Giyinince kendine süzüle süzüle bir bakardı ki, deme gitsin. Boşuna giydirmezdik ama… Asıl derdimiz ona giysilerini yırttırmaktı. “Ulan Gaffar o geydiğin ölü malı” dememizle başlardı üstünü başını yırtmaya… Ortada anadan doğma kalırdı öyle… Biz giydirir salardık komşuya, onlar yırttırırdı, komşu giydirir salardı üstümüze, biz yırttırırdık. Böyle, eğleşirdik işte. Ama Deli Gaffar bu… Laf anlar mı, adı üstünde… Deli işte… Çırılçıplak kaldı mı, kalmazdı öyle yerinde… Bu kez gider mahallede kıza, kadına gözükürdü. Kadınlar da taşlar, kovalarlardı, “de kına* denksiz” diye.

……

Bizler cemaat sistemimizi, eğitim yaşantısından, kurumlarımızın diğer tüm alanlarının mekanik ve dinamik yapılarına kadar, sorgulamaya ve düzeltilmesi için katkıda bulunmaya çalıştıkça, önümüze çekilen seti, bize sunulan ölü elbisesi olarak nitelendiriyoruz. Kimse giydirmeye teşebbüs etmesin…Yırtar parçalarız…Masum çıplaklığımızı da sonuna kadar koruruz.

(*) Ermenice “Defol git denksiz” manasında

Hrant Dink ‘in AGOS’un ikinci yılı sebebiyle kaleme aldığı “Mahallenin Delisi” başlıklı yazısından alınmıştır. Anısına saygıyla. 

17 Yorum

  1. Bilal COŞKUN’un, MALATYACA kitabında da Deli Gaffar’dan söz edilir.
    Aslında Malatya’nın delilerini doksanların başında anımsatan Hakim Bilal Coşkun’dur.
    Kitabın ikinci baskısında fotoğraflar da eklemiştir.

  2. HDP’li Genç Beyazlar ve “Apo’yu Anlayamayan Esmerler Cemiyeti” yazinizi simdi okudum. Sizin yazilarinizi takdirlle okuyorum herzaman. Kaleminize saglik…

  3. Yazılarınızı çok beğendim. Bir kaçı dışında okuduğum hemen her köşe yazarından daha iyisiniz. Devamını dilerim. Sevgiler…

  4. Seni tanidigima cok sevindim Gaffar abi :) oh be oh! rahatladim yahu, nihayet delilerin boslugu biraz dolacak gibi…. Nerelerdeydin diye soracagim ama bos ver, simdi burdasin ya bu cok güzel, kalemine ve deliligine saglik :)

  5. Dağan Tarkan sayesinde tanıdım sizi. Doğan Tarkan’ın son zamanlarda yaptığı en iyi şey diyelim. Tanrıseverlerin duasıyla yatsın…

  6. haRika bir siTe oLmuş! göRür göRmez saKladım “deĞneĞimi/çoMağımı…(“soPa” mıydı yoKsa o?!!!)”…. taKipteyim!…..

  7. ben burayı bugün gördüm, ama bu yazının başındaki soruya da cevap bulamadım. kim bu gaffar allaseniz? mutlaka bilen biliyordur da, ben bir bilmeyenleri temsilen sordum…

Yorumunuzu Yazın